Stemtoon, ISO 16
440Hz
Stemtoon, ISO 16
Het nulpunt. Niet omdat het beter zou zijn, maar omdat het de internationale stemtoon is, vastgelegd in ISO 16.
Klankfiguur · n 5.05 · m 8.07
Wat er bij het omschakelen gebeurt
Klein genoeg om niet op te vallen.
Op 440 stemt Radio 432 de gemeten muziek af op 440 Hz: ligt die er al, dan blijft de klank ongewijzigd, anders verschuift de app hem met het gemeten verschil. Is er noch een actuele meetwaarde noch een voor de zender opgeslagen waarde, dan verandert er niets. De originele klank zonder omstemming hoor je als je op iPhone of iPad in de speler op de frequentieversnellingsbak tikt; om te vergelijken schakel je zo heen en weer tussen de originele klank en de gekozen frequentie.
Herkomst
Hoe 440 de norm werd
Lang bestond er helemaal geen eenvormige stemming — elke stad, elk operahuis, elk orgel had zijn eigen. Dat was geen nalatigheid maar normaal: muziek reisde niet.
In 1834 stelde de natuurkundige Johann Scheibler in Stuttgart voor het eerst een A van 440 Hz voor. In 1939 werd men het internationaal eens in Londen, in 1955 beval de ISO het aan, en sinds 1975 ligt het vast als norm ISO 16.
Een norm is een vastlegging, geen natuurwet. Ze maakt mogelijk dat twee orkesten uit twee landen samen kunnen spelen — meer wilde ze nooit zijn.